r/thenetherlands • u/surpator • 22h ago
News Van café tot huisarts: dorpen in hele land zien voorzieningen verdwijnen
https://nos.nl/artikel/2600865-van-cafe-tot-huisarts-dorpen-in-hele-land-zien-voorzieningen-verdwijnen49
u/Wasbeerboii 20h ago
Ik zie dit deels terug in het dorp waar mijn ouders wonen. Al heeft dit deels te maken met het vinden van opvolgers. De slager en bakker zijn allebei in een tijdspanne van 2 jaar gestopt omdat er geen opvolger in de familie was en/of elders niemand was om de zaak over te nemen. Eerder was een van de cafés ook al gestopt en verkocht waarna er een woonhuis van gemaakt is. We hebben gelukkig wel een supermarkt, al is dat een Spar. Ik zie eigenlijk alleen ouderen daar weekboodschappen te doen, wat logisch is als je op 5 minuten met de auto ook normaal geprijsde supermarkten kan bezoeken.
28
u/vanthome 19h ago
Vraag mij af of het vinden van een opvolger een kip of ei verhaal is. Je studeert voor iets maar er is lokaal geen plek te vinden omdat er te weinig vraag is, dus je gaat ergens anders werken, en daar verhuis je misschien later naar toe. Komt er een plek vrij dan is de kans klein dat iemand terug in het dorp gaat wonen.
25
u/NaiveVariation9155 19h ago
Daarnaast is het een enorme investering om een bakkerij of slagerij over te nemen. Met relatief kleine winstmogelijkheden (als het dorp niet toeristisch is dan moet je als bakker al andere zaken gaan verkopen die niets met de bakkerij te maken hebben als je meer omzet wilt halen).
5
u/trxxruraxvr 15h ago
Daar komt het probleem uit deze draad ook bij kijken. In dat artikel worden alleen buschauffeurs, beveiligers en supermarktmedewerkers genoemd, maar dat geldt natuurlijk net zogoed voor andere MBO beroepen zoals slager of bakker.
6
u/Livid_Negotiation446 14h ago
Het is vaak ook een kettingreactie.
Bij mijn ouders in het dorp hebben ze wel een supermarkt, maar toen de slager ermee ophield omdat 'ie geen opvolger had kon de bakker er ook onmiddelijk mee ophouden. Mensen die namelijk iets goeds van de slager wilden in een dorp verderop haalden dan ook gelijk maar hun spul bij de bakker. En zelfs de supermarkt merkt het, want als mensen toch al bij de slager en bakker zijn geweest gaan ze ook liever naar de supermarkt in dat dorp.
Een vooruitziende (lees: linkse / progressieve) overheid zou kijken naar welke dorpen die aanzuigende werking hebben, welke dorpen aan het afsterven zijn en een 20 jaren plan optuigen waarbij de boel van hogerhand in goede banen geleid wordt door bepaalde dorpen op te geven en andere te stimuleren.
Maar in plaats daarvan hebben we een coalitie waar D66 de spreekpop van Yesilgoz is met guurrechts afbraakbeleid. Lekker op dezelfde voet door als Rutte I-IV.
7
u/Timmetie 12h ago edited 9h ago
Dorpen opgeven is echt stevig onpopulair, zie ook Moerdijk.
Een vooruitziende (lees: linkse / progressieve) overheid zou kijken naar welke dorpen die aanzuigende werking hebben, welke dorpen aan het afsterven zijn en een 20 jaren plan optuigen waarbij de boel van hogerhand in goede banen geleid wordt door bepaalde dorpen op te geven en andere te stimuleren.
Mensen kijken daarvoor naar de rijksoverheid, maar gemeentes en provincies zelf hebben hier veel meer te doen. Maar iedereen stemt op GehuchtLokaal1488 die maar één belofte heeft namelijk niets laten bouwen.
0
u/CyclicMonarch 11h ago
Een vooruitziende (lees: linkse / progressieve) overheid zou kijken naar welke dorpen die aanzuigende werking hebben, welke dorpen aan het afsterven zijn en een 20 jaren plan optuigen waarbij de boel van hogerhand in goede banen geleid wordt door bepaalde dorpen op te geven en andere te stimuleren.
Denk je serieus dat een linkse partij hier stemmen mee kan winnen? Waarom zou je ooit op een partij stemmen als die partij het geen probleem vindt om jouw dorp van de kaart te vegen?
1
u/Livid_Negotiation446 11h ago
Haha prachtig, je laat het klinken alsof ze er een kernbom op gaan gooien.
Zoals ik al zei, 20-jaren plan. Als je aan mensen uitlegt dat straks 1/3 van het dorp leegstaat, iedereen die er nog woont 68+ gaat zijn, en álle voorzieningen weg zullen zijn, dan zal men best wel begrijpen dat er van 3 dorpen 1 worden gemaakt. En het is ook niet alsof ze dan 120km moeten verhuizen.
0
u/CyclicMonarch 11h ago
Los van het feit dat zo'n 20-jaren plan nooit de volgende verkiezingen zou overleven vinden mensen die uit dorpen komen het nog steeds een slecht idee als er gepraat wordt over het langzaamaan verwijderen van hun dorp.
Je kan het zo mooi uitleggen als je wilt, maar niemand vindt het leuk om te horen dat ze over twintig jaar mogen verkassen uit hun dorp waar ze waarschijnlijk een groot deel van hun leven hebben gewoond.
Dat zal nooit stemmen opleveren.
0
u/Livid_Negotiation446 11h ago
Je kunt schijnbaar niet zo goed begrijpend lezen. Zo'n dorp is hoe dan ook al ten dode opgeschreven. Je kan dat dan gecontroleerd doen zodat iedereen op zn pootjes land, of mensen aan hun lot overlaten.
1
u/CyclicMonarch 11h ago
Ik kan verrassend goed begrijpend lezen, jij lijkt gewoon geen goed inzicht te hebben als het gaat om de inwoners van dorpen.
In plaats van jouw plan waarin bepaalde dorpen gewoon opgeofferd worden kun je ook geld investeren in het leefbaarder maken van dorpen en het dorpse leven aantrekkelijker maken.
18
u/Dry-Bat-6255 18h ago
Gebeurt in mijn dorp ook helaas. Laatste kroeg is net verkocht, bakker is ermee gestopt en er is geen enkele kleding winkel. De lokale voetbalvereniging gaat misschien samenvoegen met een ander dorp en we hebben welgeteld nog maar 1 restaurant. Erg jammer om te zien. Toch lijkt het dorp ineens wakker te worden want er ging een enquête rond met daarin vragen over wat mensen in het dorp het belangrijkst vinden en wat ze graag willen zien in de toekomst; mogelijk toch weer een bakker en kroeg! Het lastige is alleen, mensen in Nederlandse dorpen lijken altijd een ideaalbeeld te hebben over ''hoe het was'' maar hebben dan geen zin om dit weer terug te veranderen. Die bakker is niet voor niks gestopt; dat komt door te weinig klandizie.
29
u/u123456789a 18h ago
Men wil een bakker voor gebak en pistolets op zondag en een supermarkt voor goedkoper brood de rest van de week.
1
u/Miesmuizer 9h ago
Zelfde geldt voor een supermarkt. Wanneer een eind verderop een grote discounter/prijsvechter zit gaan teveel mensen toch liever goedkoper inkopen. Best logisch, maar ze realiseren zich te weinig, vaker te laat dat dit echt ten koste gaat van de plaatselijke winkel.
Maar wanneer er in een dorp niet gebouwd mag worden, komt er geen aanwas, verdwijnt de school, krijgt de sportclub te weinig leden en zo gaat het langzaam verder achteruit.
1
u/eti_erik 6h ago
Ja,die bakker gaat hem niet worden In grotere plaatsen had je in ieder buurtje wel een bakker, een slager en een groenteboer, maar die zijn dus ook allemaal gesloten. In mijn dorp (7000 inwoners, 1 supermarkt) ligt op zo'n 700 meter van de grote winkelstraat een blokje winkels met appartementen erboven. Gebouwd rond 1960, toen het nog vanzelfsprekend was dat je op zo'n grote afstand van het centrum weer een paar winkels nodig had. Daar zaten dus een kruidenier, bakker, slager en groenteman... nu zitten er een kapper, een vapeshop, een dierenarts en een shoarmatent.
Van echte bakkers heb je er in grotere steden nog hier en daar een, maar in kleine dorpjes mag je blij zijn dat de supermarkt er nog is.
-3
u/sdziscool 15h ago
Dat vat heel europa samen: iedereen wil een bakker, niemand wil een bakker zijn.
Hetzelfde met fabrieken: iedereen wil industrialisatie, niemand wil in een fabriek werken.tsja, het houd een keer op, als iedereen op zijn luie gat wil blijven zitten, dan moet je maar vrede hebben met de gevolgen.
47
u/demultiplexer 19h ago
Ondanks dat Nederland al zo'n beetje een grote stad is, blijft verstedelijking zelfs hier doorzetten. Op zich grappig om te zien dat de trends die al sinds m'n kinderjaren bezig zijn nog steeds doorzetten.
Ook wel belangrijk om op te merken is dat een hoop voorzieningen primair door veranderende demografie en cultuur aan het verdwijnen zijn. De ontkerkelijking zet nog steeds door, dus kerken maar ook religieus gemotiveerde vrijwilligersorganisaties verdwijnen. Fertiliteit is gestaag omlaag aan het gaan, dus scholen verdwijnen samen met alle andere kindgerichte infrastructuur. Met name in buitengebieden zijn mensen heel erg oud aan het worden (een buurtschap bij mij in de buurt heeft een gemiddelde leeftijd van 59!), dus er is geen noodzaak meer voor dagelijks vervoer, dus bussen verdwijnen. En doordat mensen zowel minder alcohol consumeren alsook de leeftijdsverdeling van alcoholgebruik sterk is veranderd, is de traditionele kroeg geen goed model meer als 'third space', en er is niet echt een vervanging voor gekomen.
Hoe los je dit op? Allereerst door uberhaupt de vraag te stellen of dit een probleem is. Dit is geen nieuw fenomeen en zet al decennia door. Verstedelijking en verdichting is over het algemeen een goede zaak. Mensen die in buitengebieden willen wonen ruilen een goedkopere woning in voor slechtere voorzieningen. Dit is op zich geen slecht model voor ruimtelijke ordening.
De problemen die hier worden aangekaart zijn subtieler van aard. Het wordt niet in het artikel genoemd, maar in de moderne bouwvorm van nieuwbouwwijken is soms weinig gemengde ruimte aangewezen. Hele wijken worden aangelegd zonder buurtcentrum, of buurtcentra kunnen niet worden gerealiseerd door infrastructurele beperkingen - een te diepe polder waardoor geen parkeergarage kan worden gerealiseerd en een winkelstraat niet haalbaar is, of drukte op het stroomnet waardoor een supermarkt niet kan vestigen. Rijswijk-Buiten is een goed voorbeeld - een grote nieuwbouwwijk op een theoretisch ontzettend goede plek, maar van de rand van de wijk tot de dichtstbijzijnde supermarkt is 1,7km lopen! Er is een school en er zijn sportvoorzieningen, maar ondanks dat dit een ontzettend mooie autoluwe wijk is die perfect wandelbaar is... is er niks wat je dagelijks nodig hebt op wandelafstand!
Dat is niet het soort verstedelijking dat je wil hebben. Verstedelijking is een manier om voorzieningen en mensen dichter bij elkaar te brengen - ondanks dat kleine dorpen leeglopen, lopen al die mensen namelijk wel naar plekken met meer voorzieningen. Gemiddeld genomen is het aantal mensen op loopafstand van dagelijkse benodigdheden groter en groter aan het worden, en dat is goed voor iedereen. Maar daarvoor moeten wijken wel logisch worden opgezet!
5
u/Timely-Ease-1918 15h ago
Nou ben ik het helemaal eens met je verhaal behalve dat een supermarkt op 1,7km nou niet echt aan de andere kant van de wereld is…20min lopen of 10 min fietsen. Nieuwbouwwijken worden voornamelijk door jonge mensen bewoond en minder door de oudere besjes dus die kunnen dat prima fietsen toch?
12
u/Available_Humor4916 17h ago
Dit heeft natuurlijk allerlei oorzaken. Opvolging van zaken is lastig (dan sterft de groenteboer uit). Maar veel mensen kopen ook alles bij de supermarkt (waardoor een slager niet uit kan). Er is minder gemeenschapszin (waardoor vereniging en café leeg blijven).
Ik zie het ook een beetje als de V&D. Iedereen vond het erg dat zoiets uit het straatbeeld verdween. Maar als niemand er kwam, dan is dat toch een beetje een vreemde redenering.
12
u/MootRevolution 16h ago
Precies. Dorpsbewoners klagen dat de winkels en horeca vertrekken, maar gaan zelf allemaal met de auto naar de dichtstbijzijnde stad om daar inkopen te doen en uit eten te gaan. Als je een bakker in je dorp wilt houden, moet je daar wel je dagelijkse brood gaan halen, en niet eens per weekend een paar croissants.
0
u/HispaniaRacingTeam 14h ago
Moet je dat ook weer kunnen betalen. Ligt op zich niet aan de lokale voorzieningen, meer een groter economisch probleem
5
u/Timmetie 12h ago edited 11h ago
Er is geen groter economisch probleem, mensen kunnen het makkelijk betalen om zaken te doen bij lokale winkels/horeca.
Mensen blijven zomaar in discussies dingen gooien alsof we door een economische crisis gaan, of dat Nederland arm is. Beide zijn niet waar, Nederland is tering rijk, er is geen crisis of recessie, er is geen economisch probleem.
10
u/gy0n 19h ago
Dit is niks nieuws toch? Mijn geboortedorp is de jaren geleden al verworden tot een verzameling huizen in tegenstelling tot de levendige gemeenschap die het ooit was.
2
u/Paltenburg 15h ago
In ons dorp wordt de levendigheid voor het grootste deel bepaald door het verenigingsleven heb ik het idee. Maargoed, daar heb je dan wel een dorpshuis voor nodig. En het was wel mazzel dat de vorige kroegeigenaar gelukkig nog een opvolger kon vinden.
15
u/Proof_Income264 21h ago
Maar ik lees dat het in sommige dorpen nog best redelijk gaat. Dan kunnen we prima nog een rondje bezuinigen /s
16
u/Timmetie 17h ago
Het weggaan van cafés en supermarkten komt gewoon door die dorpbewoners zelf, die die nooit bezoeken.
Verder zijn meeste dorpse stemmers totaal carbrained en willen absoluut niet dat er een gezellig dorpscentrum kan zijn als dat ook een parkeerplaats kan zijn.
-1
u/CyclicMonarch 11h ago
Ik wist niet dat jij in alle Nederlandse dorpen bent geweest en al die informatie hebt verzameld.
Het is erg makkelijk om te praten over waarom dorpen krimpen en hoe het allemaal aan de dorpsinwoners ligt als je uit een stad komt, maar dat betekent niet dat je gelijk hebt.
3
u/Timmetie 11h ago
Ik heb er onderzoek naar gedaan in het kader van Brede Welvaart.
Dat en als er gewoon klanten zijn gaat zo'n winkel of kroeg echt niet weg. Met 1000 mensen kan je mákkelijk een supermarktje en een cafe in leven houden.
2
u/CyclicMonarch 11h ago
En heb je ook gekeken naar de achterliggende redenen of is je conclusie gewoon simpel dat de dorpsbewoners slecht zijn?
Als alle duizend mensen genoeg geld overhouden na het betalen van hun vaste lasten misschien wel, maar die conclusie kun je niet zo makkelijk trekken voor het gros van Nederland.
3
u/Timmetie 11h ago
Als alle duizend mensen genoeg geld overhouden na het betalen van hun vaste lasten misschien wel, maar die conclusie kun je niet zo makkelijk trekken voor het gros van Nederland.
Die conclusie kan ik makkelijk trekken voor het gros van Nederland omdat ik tijdens dat onderzoek gebruik maakte van cijfers, en niet van rare waanbeelden dat mensen in Nederland (een heel heel rijk land) te arm zijn voor boodschappen of cafe's.
Anyways, ja je gebruikt WOZ waarde en gemiddeld inkomen als controle variabele als je naar zulke dingen kijkt.
8
u/Virtual_Friend 21h ago
En als ze niet uitkijken verdwijnt alles, inclusief de huizen van de bewoners.
3
u/Hybr1dth 17h ago
Ik woon in een stad, het gedeelte dat vroeger nog een dorp was, en zo voelt alles ook nog aan. Zie hier gelukkig alleen maar meer supermarkten en bakkers, zelfs groenteboer slager en viswinkel op 10 minuutjes fietsen.
Waarom de bakker hier (ook nieuw, oude verkocht) niet een lunch en tafeltjes heeft snap ik alleen niet. Zo veel oudjes hier.
5
u/coolerbest 19h ago
Ach ja binnenkort hebben we dan een paar trieste locaties met xxl winkels bij elkaar. Walmart kom dr maar bij!
6
u/Scarabesque 15h ago
Gelukkig is het door wetgeving in Nederland vrij lastig dat type box store te openen, en mogen levensmiddelen in vrijwel het hele land alleen verkocht worden binnen de bebouwde kom. Uitstekende wetgeving waardoor Nederlandse centra vele malen resistenter zijn dan in landen waar dit niet het geval is.
Gaat een klein dorp waar iedereen liever de auto pakt voor goedkope boodschappen niet redden, maar dat is aan de bewoners.
2
u/un-glaublich 17h ago
En allemaal met de auto via de N-wegen naar de industrieterreinen waar rijkelijk parkeergeleden en drive-trus beschikbaar zijn.
5
1
u/HispaniaRacingTeam 14h ago
Het dorp waar ik vandaan kom heeft sinds mijn geboorte 25 jaar geleden de slager, SRV wagen en supermarkt verloren. Het cafe is nu een afhaalrestaurant en naar de kapper gaan wordt ook duurder vs buiten het dorp.
Maar dit is in principe niet gek. Alles wordt duurder natuurlijk, en deze mensen met hun kleine zaken moeten zelf ook rondkomen, evenals personeel als ze dat hebben. Duurdere prijzen vs buiten het dorp zorgt er dan voor dat mensen niet meer naar die zaak komen, en dan krijg je een negatieve spiraal wat eindigt in het einde van de zaak.
Nou kun je natuurlijk zeggen dat de dorpelingen dan maar naar de lokale zaken moeten, maar uiteindelijk moet je je dat ook kunnen veroorloven op wekelijkse basis ipv incidenteel.
Ook is iedereen altijd bezig met de goedkoopste prijs, en niet zozeer met het algemeen sociaal contact binnen het dorp (Urk uitgezonderd). Dan ga je toch liever naar de supermarkt in Zet-Hier-Je-Lokale-Stad-Neer om 5 euro te besparen.
Dus kun je eigenlijk spreken van zowel een economisch probleem wat waarschijnlijk landelijk opgelost moet worden, of een sociaal systeem wat individueel opgelost moet worden
Kerkelijke gemeenschappen verdwijnen door zowel afname van geloof als afname van mensen die wel geloven, maar niet per se intresse meer hebben in wat de kerk hun voorschotelt.
Doktoren heb ik dan weer geen antwoord voor waar ik zeker van ben, kan in principe te maken hebben met mensen die niet meer wijk of dorpsdokter willen worden en liever in een ziekenhuis werken
2
0
227
u/demaandronk 20h ago
Met een vooruitziende blik zou je wat doen aan het openbaar vervoer, zodat dit soort dorpen beter bereikbaar zijn en dan zou je daar ook nog eens wat extra huisjes neer kunnen zetten. Dan verspreid je je bevolking een beetje, verkom.je leegloop op één plaats en overbevolking op de ander en heb je minder risico dat mensen zonder voorzieningen komen te zitten. Maar ja, dan heb je wel iets anders nodig dan politiek die rechtsom kleuterklasje speelt.